“Yüceltilen/ Kutsallaştırılan” Kimselerde “Üstünlük Kompleksi”

Lider konumuna gelmiş ya da getirilmiş kimselerin azıtıp sapmaması öncelikle yüceltilmelerine mani olmakla mümkündür.

Tarih : Mart 07, 2016
Sayı : Temmuz-Ağustos 2013
Konu : Analiz
Yazar :Hamdi KALYONCU

LİDER KONUMUNA GELMİŞ YA DA GETİRİLMİŞ KİMSELERİN AZITIP SAPMAMASI ÖNCELİKLE YÜCELTİLMELERİNE MANİ OLMAKLA MÜMKÜNDÜR.

LİDERLERİN KENDİLERİNİ ÜSTÜN GÖRMELERİ, BAŞKALARININ LİDERİ AŞAN YETENEK VE FİKİRLERİNE TAHAMMÜLÜNÜ ZORLAŞTIRIR.

Bir topluluğun başında bulunan ve bağlıları tarafından yüceltilen/kutsallaştırılan “lider”, “şef”, “kurtarıcı”, “mehdi” gibi isimlerin ruh dünyası normal dışı özellikler arz eder.  Bunların çoğu, normal insanlardan çok üstün oldukları kompleksi içinde olurlar. Toplumu hiçe sayan bu anlayışın kökleri ise tarihin derinliklerindedir. İlkel kabilelerde kabile reisleri, rahipler ve büyücüler üstün kuvvete sahip veya üstün kuvvetlerle ilişkileri olan kimseler sayılırlardı. Uzakdoğu'da Mikado'nun kutsallaştırılması bununla ilgilidir. Mikado'nun yemek tabakları ve eşyaları kendisinden başka bir kimse tarafından kullanıl(a)mazdı.

Bu tasavvur, ilkel kabile reislerinin eşyalarını başkalarının kullanamayışının sebebi, şefte mevcut olduğuna inanılan tabiatüstü kuvvettir. Bu anlayışa göre, bu kuvvet havaya bile tesir edebilir. Eğer bir kimse onun yemek tabağını veya elbisesini kullanırsa reisteki kuvvet kaybolabilir ya da kullanana geçebilir. Normal insanlar için çok şiddetli olan bu güç, insanı çarpıp öldürebilir(!). Bu konuda pek çok hikâyeler anlatılır.

Burada yeri gelmişken “Lider Kültü” hakkında biraz bilgi verelim. Lider kültü; ulu, yüce, önder gibi sıfatlar bu kültün inşasında kullanılan retorik öğeleri oluşturmaktadır. Bunlar yalnızca retorik değil, aynı zamanda lidere yarı-tanrımsı bir değer de katıyor. Böylece lider doğaüstü güçlere sahip biri haline gelebiliyor. Buna günümüze en iyi örnek önderler, siyasî parti başkanları, siyasî liderler,  örgüt liderleri, devlet başkanları ve elbette 10 Kasım törenlerini de bu bağlam içinde düşünmek gerekiyor.

Bazı yerlerde ise reisin tabiatüstü gücünü zamanla kaybedeceğine inanılır ve bu sebeple belirli bir süre sonra öldürülür. (Prof.Dr. Ekrem Sarıkçıoğlu, Dinler Tarihi, Bayrak Yay., İstanbul 1983, s.24). Bazen bu tabiatüstü özelliklerin uğur getireceğine de inanılır. Bu ise yöneticinin bir nevi 'fetiş' olarak kabul edildiğini gösteriyor. Fetiş iyilik ya da kötülük yapabilecek esrarlı güçlere sahip olduğuna inanılan nesnedir. Bu nesneye sahip olanlar ya da onunla temasta bulunanların uğur getireceğine inanılır. Bunların uğursuzluk ve tehlikeleri önlediğine de inanılır. (Prof. Dr. Mahmut Tezcan, Sosyolojiye Giriş, Temel Kavramlar, Ankara 1995, s. 239)

İşte, liderde oluşan bu ilkel kaynaklı üstünlük duygusu, onlara atfedilen 'doğaüstü' ve 'insanüstü' oldukları inancından beslenir.

Zaman zaman birtakım düşünce, fikir ve bilim çevrelerinin de telkinleriyle liderler toplumlar tarafından insanüstü bir varlık olarak görülür. Bu ise onlara, insanların gözünde, ulaşılmaz, erişilmez bir konum kazandırır. Bu görüş, aşağı yukarı Farsça'da, “Menem, diğernist” yani “Ben varım, başka biri değil' sözünde ifadesini bulur. Oysa modern görüşlere göre liderlik psikolojisinde, milletin veya toplumun ruhsal yapısı ve sosyal ortamın karşılıklı etkilerinden söz edilmektedir. (Prof.Dr. Rasim Adasal, Yeryüzü Tanrıları, Minnetoğlu Yay., İstanbul 1982, s.218).

Bu hastalıklı etkileşimle, aşılması zor olan bazı problemler de ortaya çıkar. Liderlerin, kendilerini üstün görmeleri, başkalarının lideri aşan yetenek ve fikirlerine tahammülünü zorlaştırır. Madem ki kendileri üstündür, öyleyse en iyi olan sadece kendilerine ait olandır. Dolayısıyla daha iyisini başkalarında görmek istemezler. Şu hikâye buna çok iyi bir örnektir:

Moskova'da Kızıl Meydandaki, Aya Vasili Katedrali’nin pek acıklı öyküsü vardır. Korkunç İvan, mimarî açıdan şaheser olan bu katedralin inşaatının tamamlanmasından sonra yapıyı görmeğe gelir. Soğan başlı kilisenin mimarını yanına çağırtır, onu kutlar sonra da "Bundan daha mükemmelini yapabilir misin?" diye mimara sorar. Mimar, "Emrederseniz, elbette daha iyisini yaparım efendim!" dediğinde, Rus Çarı Korkunç İvan, ilgililere dönerek emrini açıklar: "Bu mimarın gözlerine mil çekin ki, bu kiliseden daha iyisini inşa edemesin!"

Kendi adına yapılan bu eseri gölgede bırakacak bir eser daha yapmayı düşünmek, Çar'a karşı işlenebilecek en büyük suç!!! Birçok lider ve komutanın, ülkeler fethetmelerinin temelinde de bu, “Ben üstünüm”, “En iyisi ancak benim olmalı” duygusu yatıyor olsa gerektir.

Liderlerin, insanüstü olarak görülmelerinin/ kutsallaştırılmalarının tabiî sonuçlarından biri de; en iyi fikrin ve en doğru kararın kendilerine ait olduğu kanaatidir. Bu psikolojideki liderlerin karşısında farklı fikirler öne sürülemez, kararlarına karşı gelinemez. Onların, Vahiy karşısındaki inatçı ve akıl almaz tavırlarının temelinde biraz da bu duygu yatar. Vahye doğrudan karşı çıkma cesareti olmayan yöneticiler ise, kutsal metinlerin ancak kendi istek ve anlayışlarına uygun tarzda yorumlanmasına izin verirler. Bazen de kutsal kitapların onları işaret ettiğini, onların geleceğini müjdelediğini ve özelliklerini anlattığını öne sürer ve buna dayanaklar bulurlar. Kendini Mehdi veya Mesih ilan eden hastalıklı tipler, buna verilebilecek en iyi örnektir.

Yine bu üstünlük psikolojisinin bir sonucu olarak liderler, her iyiliğin sebebi olarak kendilerinin görülmesini, herkesin onların söz ve hareketlerini referans göstermelerini isterler. Bir fikre ancak onlardan alınan ilhamlarla varıldığı intibaı verilirse makul karşılar, memnun olurlar. Aksi halde son derece mantıklı olduğu düşünülen fikir ve projeler bile onların nezdinde anlamsız ve gereksizdir. Dolayısı ile bu megalomanik tavır içinde bulunan yöneticilerin hareketlerini başkalarının sınırlandırması ve onlardan hesap sorulması düşünülemez. Yani, herkesin boyun eğeceği kuralları onlar yapar, ama hiç kimse onları bir kurala boyun eğmeye mecbur edemez.

İçlerinde, yetenekleri ve bilgi birikimleri ile, esasen faydalı olabilecek kimseler bulunmasına rağmen, bu ruh halleri ile faydadan çok zarar vermeye başlarlar. Bunun için lider konumuna gelmiş ya da getirilmiş kimselerin azıtıp sapmaması öncelikle yüceltilmelerine mani olmakla mümkündür. Bu hem kendisi hem de başında bulunduğu topluluklar için önemlidir. 

Como tomar Cialis Levitra efectos Kamagra 100 mg Viagra y Cialis Viagra Original Kamagra Oral Jelly Viagra Lida daidaihua Viagra Original Kamagra Fizzy Cialis Levitra Generico Sildenafil generico Levitra Original Cialis Gel 20 mg Propecia Generico Viagra Soft Levitra bucodispersable Perfect Slim Cialis Soft Levitra 20mg Perfect Slim Levitra Generico Levitra Soft Cialis Generico Levitra Soft Cialis precio Priligy Generico Xenical Generico
timberland canada nike huarache cinturones gucci timberland boots timberland canada timberland boots women timberland sko polos ralph lauren outlet ray ban aviator baratas new balance blancas mujer bolsos louis vuitton gafas de sol oakley baratas oakley frogskins baratas timberland boots timberland femme timberland montreal timberlands canada gafas oakley baratas
sildenafil preis Red Viagra kaufen Potenzmittel Original Testpakete Cialis Black kaufen Cialis kaufen Cialis 5mg tadalafil kaufen Kamagra Oral Jelly Levitra Original Red Viagra Viagra rezeptfrei Cialis Generika Kamagra kaufen Viagra kaufen Cialis rezeptfrei Levitra Professional kaufen Viagra Flavored kaufen Brand Viagra kaufen Viagra Super Active kaufen Cialis Original Cialis Super Active Viagra Original Viagra with Dapoxetine kaufen Viagra Fur Die Frau Kamagra Effervescent
Acheter Propecia Acheter Priligy Viagra Suisse Cialis Suisse Acheter Levitra Acheter Cialis 5mg Acheter Levitra Orodispersible